Health

දුක් නොවී ඉන්න.. මොළය පුහුණු කර ගන්න

කණගාටුවීම කියන්නේ කෙනෙකුගේ මානසික සෞඛ්‍යයට දැඩි ලෙස බලපෑම් සිදුකරන සිතුවිල්ලක්.
සමහර අය මේ කණගාටුවට පත්වීම ප්‍රායෝගික පුහුණුවකින් නතර කර නොගත හැකි බව තමයි විශ්වාස කරන්නේ. නමුත් ඇතැම් පුද්ගලයින් සිතන්නේ මේ කණගාටුදායක සිතුවිලි ඇතිවන්නේ ඔවුන් අතීතයේ කරපු යම් වැරදි ක්‍රියාවක් නැවත වරක් නොකිරීමට ඔවුන්ගේ මොළය විසින් සිදුකරනු ලබන ප්‍රයෝගයක් ලෙසටයි.
මේ සිදුවීම හොඳකට හෝ නරකකට සිදු වුවත් කණගාටුව කියන මේ සිතුවිල්ල විසින් අපේ මොළය අත්පත්කරගනු ලබන්නේ අපිට පාලනය කළ නොහැකි අවිනිශ්චිත අනාගතය කෙරෙහි අවධානය යොමුකිරීම සදහායි.
මානසික අවපීඩනය යනුවෙන් අදහස් වන්නේ යමෙක් තමන් සිදුකළ ක්‍රියාවක් තමන්ට වෙනස් කිරීමට තිබුනානම් හොඳයි යන්න නිරන්තරයෙන් සිතීමයි. ඒ වගේම අනාගතයේ සිදුවන්නට ඇති අපගේ පාලනයකින් තොර සිද්දි ගැන නිතර සිතීමත් මේ තත්වය යටතේ සිදුවනවා.
ඔබ මේ ආකාරයට අනාගතයේ සිදුවන දෑ ගැන කණගාටු වෙන අතරේ එය වලක්වා ගැනීමට ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබට යම්කිසි ක්‍රියාමාර්ගයකට යොමුවිය හැකි නමුත් ඇතැම්විට මේ තීන්දු තීරණයන් ගනු ලබන්නේත් දැඩි කනස්සල්ලකින් යුතුවයි.
අද මේ ලිපිය මගින් ඔබව දැනුවත් කිරීමට සූදානම් වන්නේ කණගාටුවීම නතර කරගන්නට මොළය පුහුණු කරගන්නා ක්‍රියාකාරී ක්‍රම කිහිපයක් පිළිබදවයි.

ඔබ කණගාටුවට පත් වෙන කරුණු කොළයක ලියා ගැනීම මගින් ඔබේ මනස කණගාටුවට පත් වීම වලක්වාලීම

ඔබත් ඔබේ සිත කණගාටුවට පත්වීම නතර කරගැනීමට උත්සහා කරනවා නම් මේ සරල උපක්‍රමය අතිශය ප්‍රයෝජනවත් වේවි.
ඔබ නින්දට යන අවස්ථාවේදීත් ඔබේ මනස අවදිව සිට යම්කිසි කරුණු පිළිබඳව සිතෙනවා නම් ඒ කරුණු කොළ කැබැල්ලක හෝ ඔබේ ජංගම දුරකථනයේ සටහන් කරගන්න.
මෙසේ සිදු කිරීම මගින් මේ කාරණා පිළිබඳව තවදුරටත් සිතමින් මානසික ශක්තිය වැය කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ නෑ.
උදාහරණයක් විදිහට, ඔබට මිතුරන් විශේෂ කරුණක් නිසා මුණගැසීමට ඇතැයි සිතන්න. මේ අවස්ථාව වන විට මිතුරන්ට සංග්‍රහ ආදිය සිදුකරන ආකාරය ගැන ඔබේ සිත වදවෙනවා නම් මිතුරන්ට සංග්‍රහ කරන්නේ කෙසේද කියන එක කොළ කැබැල්ලක සටහන් කරගන්න.
ඔබේ සිතට නිතර කණගාටුවක් ඇතිවෙන මෙවන්දෑ කොළ කැබැල්ලක ලියාගැනීම මගින් ඔබේ මොළයත් මේ ක්‍රියාවට ඉබේම හුරුවේවි.
ඉන්පසුව මේ දේවල් පිළිබද නිතරම කණගාටුවට පත්වෙමින් සිටිනවාට වඩා මේ කරුණු විසඳා ගන්නා ආකාරයක් ගැන යම් අදහසක් ඔබේ සිහියට පැමිණේවි.
දිගුකලක් පවතින ගැටළු නිසා දිගුකලක් ඇතිවන කණගාටුව හටගන්නා බව පර්යේෂකයන් දැන් සොයාගෙන තිබෙනවා. “Anxiety” සඟරාවේ විද්‍යාඥයන් කණගාටුවට පත්වෙන පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙක් යොදාගෙන ඔවුන් කණගාටුවට පත්වන කරුණ නිසා සිදුවිය හැකි සත්‍ය ප්‍රතිඵල තුනක් කොළයක ලියන්නයැයි පවසා මේ හේතු සදහා ප්‍රායෝගික විසඳුම් විශ්ලේෂණයකර තිබෙනවා.
ඉතින් ඔබේ සිතටත් යම්කිසි කණගාටුදායක සිතුවිල්ලක් පැමිණිලා ඔබේ මනසට අසහනකාරී තත්වයක් ඇති වෙලානම් මේ ගැන කණගාටු වෙමින් ඉන්නේ නැතුව මේ පුංචි උපක්‍රමය භාවිතා කර බලන්න.

කණගාටුවෙන් තොර මනසක් සඳහා භාවනා ක්‍රම

භාවනා ක්‍රම මගින් පුළුවන් ඔබේ මොළය කණගාටු වීමෙන් වලක්වා ගන්න. භාවනා ක්‍රම මගින් කාංසාව සහ කණගාටුව අපේ මනසින් ඉවත්කර ගතහැකි බව “Psychosomatic Medicine” සඟරාවේ පර්යේෂකයන් සොයාගෙන තිබෙනවා.
ඇතැම් පුද්ගලයින් තමන්ට භාවනාවල නිරතවන්නට තරම් කාලයක් නැතැයි කියා පැවසුවත් තප්පර තිහක කාලයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් දෑස් පියාසිටීමත් භාවනාවක් වනවා.
භාවනාවක දී සිදු වන්නේ ඔබට පීඩාවක් ගෙන දෙන සිතුවිලි යටපත් කරලීමට මනස හුරුකර වීමයි.
ඔබ භාවනාවේ නිරතවන අතර වාරේ ඔබට අනවශ්‍ය පීඩාවක් ගෙනදෙන සිතුවිලි කෙරෙහිත් ඔබට වඩාත් වැදගත් වන දෑ ගැනත් සිතන්න. මෙයින් ඔබට වඩාත් වැදගත්වන දෑ පමණක් තෝරාගන්න.
භාවනාව අතරවාරයේදීත් ඔබේ මනසට කණගාටුදායක සිතුවිලි ගලා එන්නට ඉඩ තිබෙනවා. මුල් අවධියේදී මේ දේ සාමාන්‍යයි.
භාවනා ක්‍රම පිළිබද මනා දැනීමක් ඇති මනස සැහැල්ලු කර ගැනීම පිළිබදව සිටිනා විද්වතුන් පවා උපදෙස් දෙන්නේ භාවනාව අතරවාරයේ සිතට නැගෙන මෙවන් කණගාටුදායක සිතුවිලි මනසට උරාගෙන වළාකුලක් සේ පාකර යැවීමටයි.
ඔබත් ඔබට හැකි පමණින් කාලය වෙන්කර ගෙන සෑම දිනකම විනාඩි කිහිපයක් භාවනාවේ යෙදෙන්නේ.

ඔබේ ශරීරය සහ මනස කණගාටුවට පත්වීම වලක්වාලීම සඳහා ව්‍යායාම සිදුකිරීම

ඔබව එක්වරම තිගැස්සීමකට පත්වන අවස්ථාවක් ගැන සිතන්න. මේ අවස්ථාවේදී ඇඩ්රිනලින් හෝමෝනය ඔබේ ශරීරය තුල වැඩිවශයෙන් නිපදවෙනවා.
මේ ආකාරයටම ඔබ කණගාටුවෙන් පසුවන අවස්ථාවලදීත් ශරීරය තුල ඇඩ්රිනලින් හෝමෝනයෙන් සුළු ප්‍රමාණයක් දිගු වේලාවක් නිපදවී තිබෙනවා.
කණගාටුවෙන් පසුවන අවස්ථාවක එම පුද්ගලයා විසින් ශාරීරික ව්‍යායාම සිදු කලවිට එම කණගාටුදායක සිතුවිලි අවම වන බව “Psychosomatic Medicine” සඟරාව විසින් සිදුකරනු ලැබූ අධ්‍යයනය මගින් සොයාගෙන තිබෙන තවත් කරුණක්.
ඔබ කණගාටුවෙන් පසුවන අවස්ථාවල ඔබේ රුධිර පීඩනයත් ඔබට නොදැනුවත්වම ඉහළ යනවා. නමුත් මෙවන් අවස්ථාවල ව්‍යායාම වල නිරත වීම මගින් ඔබේ අධි රුධිර පීඩනයත් ලෙහෙසියෙන්ම අඩුකරගන්නට පුළුවන්.
ඔබ කණගාටුවට පත්වෙමින් සිටින මොහොතක් ඔබට හදුනාගත හැකිනම් විනාඩි 5 ක හෝ 10 ක කාලයක්දී ඇවිදීම සිදුකරන්න. ඔබේ පාද වලින් සහ හද ගැස්මෙන් නඟන රටාවත් සමග ස්වභාවික පරිසරයෙන් නඟන නාද ගැන අවධානය යොමු කරන්න.